უნდა ვიცხოვროთ თუ არა მჭიდროდ დასახლებულ ურბანულ ცენტრებში, სადაც ხმაური და დაბინძურებული ატმოსფერო ქალაქის განუყრელი ნაწილია? - ეს საკითხი თბილისის მაცხოვრებლებს შორის არაერთხელ გამხდარა განხილვის საგანი. ერთი ნაწილი თანხმდება, რომ ურბანული განვითარება ქვეყნის წინსვლას მნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს, მეორე ნაწილი კი დედაქალაქში მასშტაბური განაშენიანების კატეგორიული წინააღმდეგია.
მდინარე მტკვრის ორივე ნაპირის გასწვრივ, სამი მხრიდან მთებით შემოფარგლული, ქვაბულის ფერდობებზე, ვიწრო ზოლადაა გადაჭიმული თბილისი. მასზე შემოფარგლული მთებიდანაც კარგად ჩანს, სხვადასხვა დროის არქიტექტურული ნამუშევრები, რომელიც ახლისა და ძველის ულამაზესი შერწყმის წარმოდგენას გიქმნის. დედაქალაქი ძველი შენობებით უდაოა ლამაზი და სანახავია, მათ მოვლა სჭირდებათ, მაგრამ მასზე გაჩერება და ახლის არ შექმნაც დანაშაულია.
ძველი თბილისის, ორთაჭალის ბაღებში დაწყებული ქეიფი და დროსტარება, აბანოებით მთავრდებოდა. აქ ქალებისა და კაცებისათვის საბანაოდ, დღეები იყო გამოყოფილი. ქალები უმაკიაჟოდ მიდიოდნენ და მთელ დღეს აბანოში ატარებდნენ, სადილობდნენ და ჩაისაც იქ მიირთმევდნენ. იყო ფაქტები, როდესაც სადედამთილოები სარძლოებს საგულდაგულოდ არჩევდნენ. აქ ნათლად იკვეთებოდა ქალის სილამაზეცა და ნაკლიც.
საკმარისია ამ ადგილს ზემოდან გადმოხედო, რომ თავი დედაქალაქიდან მოშორებით გეგონოს. ის სიმწვანეშია ჩაკარგული, წყლის ზედაპირი კი ამ სიმწვანეს, ყველაზე კარგად ირეკლავს. ეს არის სივრცე, სადაც ჩვენი თანამოქალაქეები და დედაქალაქის სტუმრები თითქმის ყოველ დღე ადიან და ხელოვნური ტბით, ტყის საფარით, ბულბულების ჭალით, ველო და საფეხმავლო ტრასებით, მუნიციპალური სავარჯიშო სივრცით, ფრენბურთის მოედნებით, სეზონური სცენით, სასეირნო ბილიკითა და სხვადასხვა კაფე-ბარებით ტკბებიან.
ქართული არქიტექტურა, რომელიც წარსულისა და მომავლის ძეგლია - ეს კონტრასტების ქვეყანაა: ისტორიული და თანამედროვე შენობების მშვენიერი კომბინაცია. ძველი ხვდება ახალს და ქმნის საინტერესო ნაზავს.
თბილისში, ოდესღაც არსებული სასტუმროების, მხოლოდ ნაწილია შემორჩენილი. ზოგიერთი მათგანის შენობა ახლაც არსებობს, როგორც სასტუმრო, ზოგიერთი სხვადასხვა ფუნქციით ან სულაც უფუნქციოდ.1930-იანი წლებისათვის თბილისში შენდება ახალი სასტუმროები: “საქართველო” - 1958წ., “კოლხეთი - 1958 წ., ”ივერია” - 1967 წ., აჭარა” და “აფხაზეთი” 1960-70-იანი წლები.
ომის შემდეგ მათი გზა არაერთგვაროვანია. იძულებით გადაადგილებული პირები ყოველდღიურად იმის მოლოდინში არიან, რომ საკუთარ ადგილს ამ ქვეყანაში დაიმკვიდრებენ და იმ თბილ ბუდეს, რომელსაც წლები ნატრობენ, ოდესმე მიიღებენ. მანამდე კი ერთი პრობლემის ირგვლივ გაერთიანებული ადამიანები საჯარო სკოლებში, საბავშვო ბაღებში, ქარხნებში, სასტუმროებში, სანატორიუმებში, საავადმყოფოებსა და სახელმწიფოს კუთვნილ სხვა საჯარო შენობებში სახლდებიან, რადგან მათ დღეს წასასვლელი არსად აქვთ.
13 ივნისი - დღე, რომელმაც საქართველოს მაცხოვრებლების ცნობიერებაში გარდამტეხი გავლენა იქონია. თბილისში მომხდარი ტრაგიკული მოვლენა, რომელიც ქვეყნის ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე მძიმე დღედ შევიდა.წვიმა თბილისში და ამ დროს, ვერეს ხეობასთან გავლა თბილისის მაცხოვრებლებს ჩვენდა გაუცნობიერებლად, უსიამოვნო ემოციას გვგვრის, თუმცა წვიმის მოსვლა ზოგიერთიერთისთვის სიკვდილის ტოლფასია.
საქართველოში რევოლუციური მოძრაობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კერა სწორედ ნაძალადევი ყოფილა. 1872 წელს თბილისსა და ფოთს შორის, რკინიგზის გახსნის შემდეგ დიდუბის ტერიტორია ორ ნაწილად გაიყო.